Νέα ισραηλινή μελέτη δείχνει ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D αυξάνει την πιθανότητα σοβαρής νόσησης από COVID-19

Μια νέα ισραηλινή επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο PLoS One δείχνει ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D πριν τη μόλυνση από τον ιό αυξάνει την πιθανότητα σοβαρού COVID-19, νοσηλείας και θανάτου.

Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Μπαρ-Ιλάν, με επικεφαλής τον δρα Amiel Dror, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό PLoS One, ανέλυσαν στοιχεία για 1176 ασθενείς που είχαν νοσηλευθεί το 2020 και το 2021 στο Ιατρικό Κέντρο της Γαλιλαίας. Διαπιστώθηκε ότι όσοι είχαν έλλειψη βιταμίνης D (κάτω των 20 ng/mL) πριν την μόλυνσή τους από τον κορονοϊό, η οποία είχε διαγνωστεί με θετικό τεστ PCR, είχαν κατά μέσο όρο 14 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να νοσήσουν βαριά ή να βρεθούν σε κρίσιμη κατάσταση, σε σχέση με εκείνους που είχαν επίπεδα βιταμίνης D άνω των 40 ng/mL πριν την λοίμωξη. Επίσης η πιθανότητα θανάτου μεταξύ των ασθενών με προτέρα ανεπάρκεια αυτής της βιταμίνης ήταν σχεδόν 26%, έναντι μόνο 2,3% μεταξύ όσων είχαν επαρκή επίπεδα της D προηγουμένως. «Τα ευρήματα μας δείχνουν ότι είναι καλό να διατηρεί κανείς φυσιολογικά επίπεδα της βιταμίνης D. Αυτό αφορά ιδίως όσους μολύνονται από τον κορονοϊό», δήλωσε ο Dror. Ο καθηγητής Michael Edelestein πρόσθεσε ότι «η μελέτη συμβάλλει στις ολοένα αυξανόμενες ενδείξεις πως ένα ιστορικό έλλειψης βιταμίνης D αποτελεί προγνωστικό παράγοντα κινδύνου που σχετίζεται με χειρότερη κλινική έκβαση του COVID-19 και με αυξημένη θνητότητα. Είναι ακόμη ασαφές γιατί ορισμένα άτομα υποφέρουν από βαριές συνέπειες της λοίμωξης COVID-19, ενώ άλλοι όχι. Τα ευρήματα μας αναδεικνύουν μια πτυχή για την επίλυση αυτού του αινίγματος».

Ας δούμε τι γράφουν οι ερευνητές στην εισαγωγή της μελέτης, παρουσιάζοντας και τη βιβλιογραφία που χρησιμοποιούν:

«Η βιταμίνη D αναγνωρίζεται συχνότερα για το ρόλο της στην υγεία των οστών, αλλά η χαμηλή κατάσταση της βιταμίνης D έχει συσχετιστεί με μια σειρά αυτοάνοσων, καρδιαγγειακών και μολυσματικών ασθενειών λόγω του ρόλου της ως βασικός ανοσολογικός μεσολαβητής [1]. Πειραματικά εργαστηριακά στοιχεία που αξιολογούν την επίδραση της βιταμίνης D στις ανοσολογικές αποκρίσεις έχουν δείξει ανασταλτικές επιδράσεις στην παραγωγή προφλεγμονωδών κυτοκινών, συμπεριλαμβανομένων των TNF-alpha και IL-6, με διάφορους μηχανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της ρύθμισης της επαγόμενης από τον ιό ενεργοποίησης NFkB [2].

Η ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα υγείας και ο υψηλός επιπολασμός της στη Μέση Ανατολή έχει διαπιστωθεί [3]. Οι επιδημιολογικοί παράγοντες κινδύνου για ανεπάρκεια βιταμίνης D περιλαμβάνουν μεγαλύτερη μελάγχρωση του δέρματος, χαμηλή έκθεση στον ήλιο, χρήση ρούχων που καλύπτουν το δέρμα και διατροφή χαμηλή σε ψάρια και γαλακτοκομικά προϊόντα. Μελέτες έχουν δείξει στο παρελθόν ότι οι κοινωνικές συνήθειες σε συγκεκριμένες εθνοτικές ομάδες και η προτίμηση να φορούν μακριά ρούχα σε εξωτερικούς χώρους είναι ανεξάρτητοι παράγοντες κινδύνου για ανεπάρκεια βιταμίνης D, ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών [4]. Σύμφωνα με τα εργαστηριακά δεδομένα, οι κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει μια συσχέτιση μεταξύ των χαμηλών επιπέδων της 25-υδροξυβιταμίνης D (25(OH)D) και του αυξημένου κινδύνου απόκτησης ιού της γρίπης και αναπνευστικών ιών [5]. Μετα-αναλύσεις τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2007 και 2020 υποδηλώνουν ότι η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D μείωσε τον κίνδυνο οξείας αναπνευστικής λοίμωξης σε σύγκριση με τα εικονικά φάρμακα [6].

Ο COVID-19 είναι μια οξεία αναπνευστική λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό SARS-CoV-2, που θεωρείται ότι εμφανίστηκε στην Κίνα τον Δεκέμβριο του 2019, ο οποίος εξελίχθηκε γρήγορα σε παγκόσμια πανδημία. Παράγοντες που σχετίζονται με χειρότερες προγνώσεις για τον COVID-19 περιλαμβάνουν τη γεωγραφική θέση στις βόρειες χώρες, τη μεγαλύτερη ηλικία, τη μελάγχρωση του δέρματος, την εθνότητα BAME (Μαύρες και μειονοτικές εθνοτικές ομάδες), το αρσενικό φύλο, την παχυσαρκία και το ιστορικό προϋπαρχόντων παθήσεων όπως ο διαβήτης και η υπέρταση. Αυτοί οι παράγοντες κινδύνου συνδέονται επίσης ανεξάρτητα με την ανεπάρκεια βιταμίνης D [7].

Όπως και με άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού, αναδύεται μια σύνδεση μεταξύ της ανεπάρκειας βιταμίνης D και της λοίμωξης COVID-19 [8, 9]. Τα χαμηλά επίπεδα 25(OH)D στον ορό μεταξύ των νοσηλευόμενων ασθενών με COVID-19 έχουν επίσης συνδεθεί με αυξημένη σοβαρότητα της νόσου και χειρότερα κλινικά αποτελέσματα [10]. Επιπλέον, οι νοσηλευόμενοι ασθενείς με COVID-19 έχουν αποδειχθεί ότι παρουσιάζουν χαμηλότερα μέσα και διάμεσα επίπεδα 25(OH)D από τον γενικό πληθυσμό και τους εξωτερικούς ασθενείς COVID-19 [11]. Ωστόσο, η 25(OH)D ορού μετράται συχνά κατά τη διάρκεια της νοσηλείας για COVID-19. Όταν συμβαίνει αυτό, ο προσδιορισμός της κατεύθυνσης και της προσωρινότητας της συσχέτισης μεταξύ της οξείας νόσου COVID-19 και των χαμηλών επιπέδων 25(OH)D στον ορό είναι μια πρόκληση. Με άλλα λόγια, είναι δύσκολο να εξακριβωθεί μια οριστική αιτιολογική επίδραση της αρχικής κατάστασης της βιταμίνης D σε μια κλινική εικόνα κατά τη διάρκεια ενεργού λοίμωξης COVID-19.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα τη χρονική αλληλουχία μεταξύ των χαμηλών επιπέδων 25(OH)D και τη συσχέτισή τους με τη σοβαρότητα της οξείας νόσου COVID-19, προσδιορίσαμε εάν η σοβαρότητα της νόσου μεταξύ ασθενών που εισήχθησαν με οξύ COVID-19 συσχετίστηκε με τα πιο πρόσφατα επίπεδα ορού 25(OH)D πριν τη μόλυνσή τους. Χρησιμοποιώντας τις τιμές 25(OH)D πριν από τη μόλυνση, δηλαδή αυτές που λαμβάνονται από τα ιατρικά αρχεία του ασθενούς, και εφαρμόζοντας μια νέα τεχνική μοντέλου cosinor για την πρόβλεψη ετήσιων και μηνιαίων επιπέδων 25(OH)D, επιδεικνύουμε στατιστικά σημαντικά και συνεπή ευρήματα μιας συσχέτισης μεταξύ χαμηλότερων επιπέδων 25(OH)D και υψηλότερης σοβαρότητας της νόσου COVID-19».

ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ ΤΗΣ ΙΣΡΑΗΛΙΝΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

1. Charoenngam N, Holick MF. Immunologic effects of vitamin d on human health and disease. Nutrients. MDPI AG; 2020. pp. 1–28.
2. Prietl B, Treiber G, Pieber TR, Amrein K. Vitamin D and immune function. Nutrients. 2013. pp. 2502–2521.
3. Chakhtoura M, Rahme M, Chamoun N, El-Hajj Fuleihan G. Vitamin D in the Middle East and North Africa. Bone reports. 2018;8: 135–146.
4. Batieha A, Khader Y, Jaddou H, Hyassat D, Batieha Z, Khateeb M, et al. Vitamin D status in Jordan: dress style and gender discrepancies. Annals of nutrition & metabolism. 2011;58: 10–18.
5. Bergman P, Lindh ÅU, Björkhem-Bergman L, Lindh JD. Vitamin D and Respiratory Tract Infections: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. PLoS ONE. 2013. p. e65835.
6. Jolliffe DA, Camargo CA, Sluyter JD, Aglipay M, Aloia JF, Ganmaa D, et al. Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory infections: a systematic review and meta-analysis of aggregate data from randomised controlled trials. The Lancet Diabetes & Endocrinology. 2021;9: 276–292.
7. Rhodes JM, Subramanian S, Laird E, Griffin G, Kenny RA. Perspective: Vitamin D deficiency and COVID-19 severity—plausibly linked by latitude, ethnicity, impacts on cytokines, ACE2 and thrombosis. Journal of internal medicine. 2021;289: 97–115.
8. Meltzer DO, Best TJ, Zhang H, Vokes T, Arora V, Solway J. Association of Vitamin D Status and Other Clinical Characteristics With COVID-19 Test Results. JAMA network open. 2020;3: e2019722.
9. Merzon E, Tworowski D, Gorohovski A, Vinker S, Golan Cohen A, Green I, et al. Low plasma 25(OH) vitamin D level is associated with increased risk of COVID-19 infection: an Israeli population-based study. FEBS Journal. 2020;287: 3693–3702.
10. Jain A, Chaurasia R, Sengar NS, Singh M, Mahor S, Narain S. Analysis of vitamin D level among asymptomatic and critically ill COVID-19 patients and its correlation with inflammatory markers. Scientific reports. 2020;10: 20191.
11. Kara M, Ekiz T, Ricci V, Kara Ö, Chang KV, Özçakar L. “Scientific Strabismus” or two related pandemics: coronavirus disease and vitamin D deficiency. The British journal of nutrition. 2020;124: 736–741.

Και στο τέλος της μελέτης αναφέρουν:

«Αρκετές μελέτες κατέδειξαν τη συσχέτιση της ανεπάρκειας βιταμίνης D στο ιστορικό ενός ασθενούς με αυξημένο κίνδυνο για θετικά αποτελέσματα τεστ COVID-19. Η υπάρχουσα έρευνα έχει προτείνει μια συσχέτιση μεταξύ των χαμηλών επιπέδων 25(OH)D κατά την εισαγωγή ως προγνωστικού παράγοντα για φτωχότερα αποτελέσματα της νόσου COVID-19. Ωστόσο, ένα χαμηλό επίπεδο 25(OH)D στον ορό που μετρήθηκε κατά τη διάρκεια της οξείας λοίμωξης COVID-19 μπορεί να αντανακλά μια συνέπεια χρόνιας φλεγμονής και όχι μια υποκείμενη αιτία.

Για να ξεπεράσουμε αυτήν την πιθανή μεροληψία, ακολουθήσαμε μια προηγουμένως περιγραφείσα μεθοδολογία χρήσης της πιο πρόσφατης ιστορικής βιταμίνης D πριν από την ασθένεια COVID-19. Με αυτήν την προσέγγιση, οι τιμές της βιταμίνης D που ελήφθησαν σίγουρα προηγήθηκαν της μόλυνσης από COVID-19 και αντικατοπτρίζουν την πιθανή επίδραση της κατάστασης ορού της βιταμίνης D στη σοβαρότητα και τη θνησιμότητα της νόσου COVID-19. Για περαιτέρω διασφάλιση υψηλού βαθμού ακρίβειας σε σχέση με τα επίπεδα 25(OH)D που προηγούνται της ημερομηνίας μόλυνσης, πραγματοποιήσαμε τις αναλύσεις μας χρησιμοποιώντας την τιμή πριν από τη μόλυνση καθώς και τις προβλεπόμενες τιμές από ένα μοντέλο cosinor, το οποίο λαμβάνει υπόψη τους κύκλους των τιμών της βιταμίνης D ορού όλες τις εποχές του χρόνου».

Με λίγα λόγια, η έρευνα αυτή δείχνει ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης D δεν οφείλεται στη λοίμωξη, αλλά προηγείται της λοίμωξης κάτι που δείχνει ότι η ανεπάρκεια της βιταμίνης D επιδρά στη σοβαρότητα και θνησιμότητα της νόσου COVID-19.

ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΙΣΡΑΗΛΙΝΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Dror AA, Morozov N, Daoud A, et al. Pre-infection 25-hydroxyvitamin D3 levels and association with severity of COVID-19 illness. PLoS One. 2022 Feb 3;17(2):e0263069. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0263069

Μάριος Δημόπουλος

Φυσικοπαθητικός (Doctor of Naturopathy)-Διατροφοπαθητικός-Συγγραφέας

Πιστοποιημένος Ορθομοριακός Θεραπευτής από τον International Organization of Nutritional Consultants (IONC)

Υποψήφιος PhD in Integrative Medicine

Μέλος της American Naturopathic Medical Association

Μέλος του Association of Naturopathic Practitioners (ANP) της Μεγάλης Βρετανίας

Μέλος του General Naturopathic Council (GNC) της Μεγάλης Βρετανίας

Μέλος του International Organization of Nutritional Consultants (IONC)

Μέλος του American Council of Applied Clinical Nutrition

Μέλος του American Association of Drugless Practitioners

Μέλος του American Association of Nutritional Consultants

Μέλος του Canadian Association of Natural Nutritional Practitioners

Μέλος της Association for Natural Medicine in Europe

Μέλος της Society of Complementary Alternative and Holistic Practitioners