Ατοπική δερματίτιδα: Αντιμετώπισή της με βιταμίνη D3

Η ατοπική δερματίτιδα, γνωστή και ως ατοπικό έκζεμα και για τα παιδιά παιδικό έκζεμα, είναι μια πάθηση που προσβάλλει άτομα επιρρεπή σε αλλεργίες. Η καθημερινή λήψη 2.000 IU βιταμίνης D για τέσσερις εβδομάδες μειώνει σημαντικά τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων της ατοπικής δερματίτιδας, και μειώνει επίσης τον βαθμό αποικισμού με χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο, έναν οργανισμό που είναι γνωστό ότι είναι ένας παράγοντας για τις εξάρσεις της ατοπικής δερματίτιδας.

Η ατοπική δερματίτιδα, γνωστή και ως ατοπικό έκζεμα και για τα παιδιά παιδικό έκζεμα, είναι μια πάθηση που προσβάλλει άτομα επιρρεπή σε αλλεργίες. Τα συμπτώματα της ατοπικής δερματίτιδας μπορεί να κυμαίνονται από ξηρό δέρμα με φαγούρα και κόκκινα εξανθήματα μέχρι σοβαρές εξάρσεις που παράγουν ανοικτές ή με κρούστες πληγές που μπορούν να μολυνθούν με βακτήρια. Αυτές οι μολύνσεις μπορεί να προχωρήσουν για να παράγουν προβλήματα στα μάτια ή στα βλέφαρα, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε διαταραχές ύπνου.

Οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ότι τα άτομα με ατοπική δερματίτιδα έχουν ένα επικίνδυνα υψηλό ποσοστό από τα κοινά βακτηρίδια χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου (Staphylococcus aureus) στην επιφάνεια του δέρματός τους. Οι οργανισμοί σταφυλόκοκκων αφθονούν στις επιφάνειες του ανθρώπινου δέρματος και αναμιγνύονται συνήθως με (και σε κάποιο βαθμό ελέγχονται από) άλλα, λιγότερο επικίνδυνα βακτήρια. Αλλά σε άτομα με ατοπική δερματίτιδα, ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος αναπτύσσεται εκτός ελέγχου, αποτελώντας το 90% των οργανισμών που βρίσκονται στο δέρμα.

Οι μελέτες δείχνουν ότι μια αύξηση στον αποικισμό του δέρματος με χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο είναι μία από τις πιο ισχυρές ωθήσεις για εξάρσεις της ατοπικής δερματίτιδας, η χρονική περίοδος που η κατάσταση χειροτερεύει, η οποία στη συνέχεια ακολουθείται από μια περίοδο ύφεσης. Επιπλέον, έχει βρεθεί ότι οι περιοχές του προσβεβλημένου δέρματος σε ασθενείς με ατοπική δερματίτιδα περιέχει σημαντικά υψηλότερες πυκνότητες του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου.

Συνήθως, το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος παράγει το δικό του φυσικό αντιβιοτικό που ονομάζεται καθελσιδίνη (cathelicidin), που στοχεύει διάφορους μικροοργανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου. Αλλά οι άνθρωποι με ατοπική δερματίτιδα έχουν χαμηλά επίπεδα καθελσιδίνης. Ένα κλειδί λοιπόν για τον έλεγχο του εκτός ελέγχου αποικισμού του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου είναι η ενίσχυση των επιπέδων της καθελσιδίνης. Ένας από τους καλύτερους τρόπους για να γίνει αυτό είναι με τη λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D.

Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι τα επίπεδα  βιταμίνης D σχετίζονται έντονα, και αντιστρόφως, με τη σοβαρότητα της ατοπικής δερματίτιδας, έτσι ώστε υψηλότερα επίπεδα σημαίνουν λιγότερο σοβαρή νόσο, και αντίστροφα (1-3). Μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης D έχουν ευεργετικά αποτελέσματα στα συμπτώματα της ατοπικής δερματίτιδας (4-6). Ένας από τους λόγους για αυτά τα οφέλη είναι ότι η παραγωγή καθελσιδίνης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη βιταμίνη D (7). Στην πραγματικότητα, τα συμπληρώματα βιταμίνης D φάνηκαν πρόσφατα ότι ενισχύουν τα επίπεδα της καθελσιδίνης τόσο σε ασθενείς με ατοπική δερματίτιδα όσο και, σε μικρότερο βαθμό, σε εκείνους με υγιές δέρμα (8).

Τώρα, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Περιοδικό του Ιατρικού Συλλόγου της Ταϊλάνδης επιβεβαίωσε προηγούμενα ευρήματα ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης D μειώνουν σημαντικά τον αποικισμό του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου, παρέχοντας μια βασική εικόνα για το πώς τα συμπληρώματα βιταμίνης D μπορούν να αποτρέψουν τις εξάρσεις της νόσου (9). Ας εξετάσουμε αναλυτικότερα αυτή τη μελέτη.

Οι ασθενείς που περιλήφθηκαν σε αυτή τη μελέτη είχαν όλοι ήπια έως μέτρια ατοπική δερματίτιδα όπως καθορίστηκε από το πρότυπο κλίμακας βαθμολόγησης της ατοπικής δερματίτιδας (SCORAD). Στην αρχή της μελέτης, οι ερευνητές πήραν καλλιέργειες δέρματος για να καθοριστεί ο συνολικός αριθμός των οργανισμών χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου. Κατέγραψαν επίσης τη βαθμολογία SCORAD των ασθενών, πήραν αυτοματοποιημένες αναγνώσεις ερυθρότητας του δέρματος και της υγρασίας του δέρματος, και πήραν ψηφιακές φωτογραφίες των δερματικών βλαβών. Στη συνέχεια, για τις επόμενες τέσσερις εβδομάδες, οι ασθενείς έλαβαν είτε 2000 IU ανά ημέρα βιταμίνης D ή εικονικό φάρμακο (placebo).

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Στο τέλος της μελέτης, ο μέσος όρος SCORAD στους ασθενείς με ατοπική δερματίτιδα που λάμβαναν βιταμίνη D ήταν περίπου 56% χαμηλότερα σε σύγκριση με την αρχική τιμή. Τα άτομα που λάμβαναν βιταμίνη D παρουσίασαν επίσης μείωση στην ερυθρότητα του δέρματος (δείκτης ερυθήματος), σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο, αν και δεν παρατηρήθηκε σημαντική αλλαγή στην περιεκτικότητα της υγρασίας του δέρματος. Είναι σημαντικό ότι, ενώ η ομάδα του εικονικού φαρμάκου παρουσίασε αύξηση στον αποικισμό με χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο, τα άτομα που λάμβαναν βιταμίνη D είχαν μια κατά προσέγγιση μείωση 46% στον αποικισμό του χρυσίζοντα σταφυλόκοκκου. Οι μειώσεις τόσο της SCORAD όσο και του αποικισμού στο δέρμα έδειξαν να συσχετίζονται αντιστρόφως ανάλογα με τα επίπεδα της βιταμίνης D: όσο υψηλότερο είναι το επίπεδο της βιταμίνης D, τόσο χαμηλότερο είναι το ποσοστό του αποικισμού του σταφυλόκοκκου, και τόσο χαμηλότερες (λιγότερο σοβαρές) οι βαθμολογίες SCORAD.

Αυτή η μελέτη έδειξε ότι η καθημερινή λήψη 2.000 IU βιταμίνης D για τέσσερις εβδομάδες, μείωσε σημαντικά τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων της ατοπικής δερματίτιδας, και μείωσε επίσης τον βαθμό αποικισμού με χρυσίζοντα σταφυλόκοκκο, έναν οργανισμό που είναι γνωστό ότι είναι ένας παράγοντας για τις εξάρσεις της ατοπικής δερματίτιδας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. Antal AS, Dombrowski Y, Koglin S, et al. Impact of vitamin D3 on cutaneous immunity and antimicrobial peptide expression. Dermatoendocrinol. 2011;3(1):18-22. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3051848/
  2. Dombrowski Y, Peric M, Koglin S, et al. Control of cutaneous antimicrobial peptides by vitamin D3. Arch Dermatol Res. 2010;302(6):401-8.
  3. Peroni DG, Piacentini GL, Cametti E, et al. Correlation between serum 25-hydroxyvitamin D levels and severity of atopic dermatitis in children. Br J Dermatol. 2011;164(5):1078-82. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21087229
  4. Amestejani M, Salehi BS, Vasigh M, et al. Vitamin D supplementation in the treatment of atopic dermatitis: a clinicaltrial study. J Drugs Dermatol. 2012;11(3): 327-30. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22395583
  5. Javanbakht MH, Keshavarz SA, Djalali M, et al. Randomized controlled trial using vitamins E and D supplementation in atopic dermatitis. J Dermatolog Treat. 2011;22(3):144-50. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20653487
  6. Sidbury R, Sullivan AF, Thadhani RI, et al. Randomized controlled trial of vitamin D supplementation for winter-related atopic dermatitis in Boston: a pilot study. Br J Dermatol. 2008;159(1):245-7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18489598
  7. Schauber J, Gallo RL. The vitamin D pathway: a new target for control of the skin’s immune response? Exp Dermatol. 2008;17(8):633-9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2729115/
  8. Hata TR, Kotol P, Jackson M, et al. Administration of oral vitamin D induces cathelicidin production in atopic individuals. J Allergy Clin Immunol . 2008;122(4):829-31. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19014773
  9. Udompataikul M, Huajai S, Chalermchai T, et al. The Effects of Oral Vitamin D Supplement on Atopic Dermatitis: A Clinical Trial with Staphylococcus aureus Colonization Determination. J Med Assoc Thai. 2015;98 Suppl 9:S23-30. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26817206

Μάριος Δημόπουλος

Διατροφολόγος-Συγγραφέας

Μέλος του American Council of Applied Clinical Nutrition

Μέλος του American Association of Drugless Practitioners

Μέλος του American Association of Nutritional Consultants

Μέλος του Canadian Association of Natural Nutritional Practitioners

Add Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *